شیر به عنوان یک ماده غذایی و مقوی ترین نوشیدنی مورد مصرف مردم جهان است. این ماده غذایی از انواع چهارپایان گرفته می شود، که میتوان به گاو، گوسفند، بز و شتر اشاره کرد.در میان شیرهای لبنی شیر گاو محبوب تر است، ولی برای مصرف آن باید میکروب های موجود در آن از بین برود، چون این میکروب ها براحتی به انسان ها انتقال پیدا می کنند. عفونت های موجود در دام دو دسته هستند : یکی عفونت حیوانی مانند سل و تب و دیگری عفونت های انسانی مثل حصبه و وبا، که برای جلوگیری از این بیماری شیر را پاستوریزاسیون می کنند.

 

روش صحیح جوشاندن

شیر خام

اگر شما نیز جز آن دسته از نفراتی هستید که تمایل دارید شیر تازه مصرف کنید، ولی بدلیل توصیه های بهداشتی و احتمال وجود موارد بیماری زا، از مصرف آن خودداری کرده اید. شیر خام که از دام دوشیده می شود، در اثر تماس با دست، ظرف شیر و حیوان و …. احتمال به وجود آمدن آلودگی و بیماری های خطرناکی می شود. و شاید این سوال برایتان پیش بیاید که شیر خام را چطور می توان آماده مصرف کرد.

جوشاندن شیر محلی از قدیم تا الان در بین مردم رایج بوده است و به همین دلیل مردم دنبال نحوه صحیح جوشاندن شیر محلی هستند.  از این رو اگر از پاستوریزه بودن شیر اطمینان ندارید، سعی کنید آن را بجوشانید و تا با خیال راحت مصرف کنید. یکی دیگر از مزایای جوشاندن شیر محلی این است که اگر شیر مورد نظر ترش و یا فاسد شده باشد، پس از جوشاندن خودش را می‌گیرد و ماده‌ای ژله مانندی تشکیل می‌دهد. از این رو شما می‌توانید به ناسالم بودن آن پی ببرید و به فکر معدوم کردن آن باشید.

جوشاندن صحیح شیر خام چگونه است ؟

شیر خام را میتوان به دو روش جوشاند:

در گذشته بر این باور بودند که شیر باید تا ۲۰ دقیقه جوشانده شود. ولی این کار نادرست است. چرا؟ چون حرارت دادن مستقیم  به شیر آن هم بمدت ۲۰ دقیقه حدودا تمام مواد مغذی آن را از بین میبرد و ارزش غذایی آن را کاملا کاهش می دهد.

برای جوشاندن صحیح شیر خام به نکات زیر توجه کنید:

  • برای جوشاندن شیر، بهتر است از ظرف مسی، استیل و یا آلومینیوم استفاده کرد. ظرف چدنی یا ضخیم دیرتر گرم می شود و حرارت یکنواختی به شیر نمی دهد.
  • بدلیل افزایش پیدا کردن حجم شیر در اثر جوشیدن، کف روی شیر به سرعت سر ریز می شود، به همین دلیل از ظرفی بلند استفاده کنید.
  • جهت جلوگیری از ترک خوردن شیر، باید شیر را در بر روی حرارت ملایم قرار گذاشت.
  • همزدن شیر باعث می شود که حرارت به صورت یکنواخت درون شیر منتشر شود. در صورت عدم همزدن لایه چربی روی شیر در اثر فشار بخار، به کف تبدیل  می شود و این کف در صورت تشکیل با سرعت بالا آمده و سرریز خواهد شد.
  • در حین جوشیدن نیز به مدت ۲ الی ۳ دقیقه شیر جوشان را هم بزنید، این مدت زمان برای اطمینان از سالم شدن شیر کافی است. به یاد داشته باشید که جوشیدن بیشتر به شیر آسیب میزند.
  • با دیدن حباب های کوچک در کناره های ظرف و همچنین لایه کرم رنگ روی شیر، حرارت را کم کنید.
  • بعد از جوشیدن شیر ، آن را بلافاصله در ظرف سر بسته مقاوم در برابر حرارت ریخته و در یخچال یا سرد ترین نقطه منزل قرار دهید.
  • بعد از قرار دادن شیر در یخچال، نیاز به جوشاندن مجدد شیر نیست.
  • شیر را به مقدار مناسب و کافی تهیه کنید و از جوشاندن مکرر آن خودداری کنید.
  • بهترین زمان جوشاندن شیر محلی ۶ دقیقه است.

 

 

پاستوریزه کردن شیر در خانه

شما نیز می توانید در خانه عمل پاستوریزه کردن را انجام دهید. فرآیند پاستوریزه کردن خانگی با صنعتی متفاوت است. ولی اگر همین کار را به صورت اصولی یاد بگیرید همان نتیجه را می توانید بگیرید.

برای پاستوریزه کردن شیر محلی دو روش وجود دارد: روش دمای بالا- زمان کم / روش دمای پایین – زمان زیاد

برای شروع این کار باید یک ظرف بزرگ استیل را انتخاب کنید. برای حرارت دادن غیر مستقیم به شیر باید ظرف استیل را در یک ظرف بزرگتر که در آن آب ریخته اید، قرار دهید. در صورت عدم داشتن ظرف بزرگتر باید هنگام گرما دادن به شیر دقت کنید که حرارت به خوبی در شیر منتشر شود.

برای کنترل دمای شیر از یک دماسنج مناسب (

ترجیحا دماسنج استیل) که تحمل حرارت تا ۱۰۰ درجه را داشته باشد تهیه کنید و در صورت قرار گذاشتن در ظرف دقت کنید که با کف تماس نداشته باشد.

نکته: اگر شیر به درستی پاستوریزه شود تا حدود یک هفته قابل استفاده است. البته شیر به شدت در مقابل آلاینده های احتمالی و بالارفتن دما بیش از ۷ درجه سانتیگراد حساس است و خراب خواهد شد.

 

حتما بخوانید : ” فلوچارت تولید شیر پاستوریزه”

 

روش دمای پایین – زمان زیاد:

 در این روش دما اجاق را به گونه ای تنظیم کنید که دمای ثابت ۶۲ درجه سانتیگراد یا کمی بیشتر برای شیر تامین شود و به مدت ۳۰ دقیقه در همین شرایط نگه دارید و شیر را به آرامی هم بزنید. اگر شیر را به صورت مستقیم روی اجاق قرار دادید برای جلوگیری از کف کردن شیر باید عمل هم زدن را سریع تر کنید. برای این روش شاید مجبور شوید شعله اجاق را به تناوب کم و زیاد کنید.

نکته: اگر دما در طول این زمان افت کرد باید زمان را صفر کرده و مجدد سی دقیقه دما را روی ۶۲ درجه نگه دارید.

روش دمای بالا- زمان کم :

در این روش دمای اجاق را به گونه ای تنظیم کنید که شیر به دمای ۷۲ درجه سانتیگراد برسد و بعد از ۱۵ ثانیه شعله اجاق را خاموش کنید.

عملیات بعد از دوشیدن

در هر دو روش بعد از جوشاندن شیر، باید ظرف شیر را در ظرف دیگری که در آن آب خنک و یخ (حمام آب سرد) وجود دارد قرار دهید. و تا اینکه دمای شیر به ۴ تا ۵ درجه سانتیگراد برسد باید همزده شود. این کار کمی طولانی به نظر می رسد ولی تا دمای شیر به ۴ درجه نرسید دست از کار نکشید.

ظرف مخصوص شیر را ترجیحا شیشه ای و مقاوم در برابر حرارت انتخاب کنید و بعد با آب گرم و مایع بشویید. و ظرف را بعد از شستشو بمدت یک دقیقه در آب گرم بالای ۸۰ درجه غوطه ور کنید.
با پاستوریزاسیون کردن شیر حداقل تا ۹۰ درصد باکتری های شیر از بین می رود و با قرار دادن شیر در یخچال فرصت رشد باکتری های اندک می شود.

جوشاندن شیر در مایکروفر

برای جوشاندن شیر میتوان از مایکروفر نیز استفاده کرد. این روش نسب به روش های دیگر ساده است. ظرفی که برای مایکروفر استفاده می کنید، بهتر است ظرف شیشه ای باشد. البته ظروف پلاستیکی مناسبی نیز در بازار موجود است. درجه مایکروفر به نوع دستگاه و قدرت آن بستگی دارد و حدود سه دقیقه طول می کشد.

اگر دستگاه مایکروفر شما مجهز به بشقاب چرخنده باشد، می توانید از جوشیده شدن کامل شیر اطمینان خاطر را داشته باشید. در غیر اینصورت باید ظرف حاوی شیر را ۱۸۰ درجه بچرخانید.

نکته: برای جلوگیری از افزایش بیش از حد دمای شیر در مایکروفر٬ یکی از میله‌های باریک و چوبی مخصوص مایکروفر را درون ظرف شیر قرار دهید. این کار باعث می‌شود سطح شیر شکسته شود و دمای آن بیشتر از ۱۰۰ درجه‌ی سانتی‌گراد نشود.

 

جوشاندن شیر با بخار آب

یکی از روش های جوشاندن شیر استفاده از روش بخار با آب است. ظرف شیشه ای موجود برای جوشیدن شیر را در قابلمه ای می گذاریم. مقدار آب موجود در شیر تا حدی باشد که نه سریع بخار شود و آب موجود تمام شود و نه آنقدر که از ظرف بیرون بزند. امکان ته گرفتن در این روش خیلی کم است، به همین دلیل لازم نیست زیاد هم زده شود. ولی برای جوشیدن کامل شیر و جلوگیری از سوختن آن بهتر است هر دو دقیقه یکبار آن را هم بزنید.[/vc_column_text][vc_column_text]

جوشاندن شیر روی اجاق

برای جوشاندن شیر روی اجاق بهتر است از ظروف های مسی یا حتی تفلون استفاده کنید. البته شیر جوش‌هایی از جنس شیشه‌های نشکن مخصوص اجاق هم می‌توان استفاده کرد. در صورت استفاده کردن از اجاق گاز نباید روی درجه‌ی بالا گذاشت چون فورا ته می گیرد. برای جلوگیری از ته گرفتن شیر بر روی اجاق گاز بهتر است روی درجه متوسط یا با شعله‌ی ملایم شیر را بجوشانید و هر یک دقیقه شیر را با قاشق هم بزنید. با این کار از سوختن شیر در ته شیرجوش جلوگیری می‌کنید. با اولین جوشیدن، شیر را جوشیده حساب کنید، جوشیدن زیاد شیر باعث می شود مواد مغذی آن از بین برود.

 

منبع مقاله » 

https://shop.zsa.co/


مشخصات

آخرین جستجو ها